Het belang van de oudere vrouw.

140929Wiersma4737

Yolande Wiersma, gepensioneerd geriater. 

„Laten we er niet moeilijk over doen. Er zijn verschillen tussen mannen en vrouwen. Mannen zijn fysiek sterker dan vrouwen, vrouwen zijn taaier. Ze kunnen langer in een moeilijke situatie overleven. Dat is biologisch verklaarbaar. De mitochondriën in cellen zijn altijd van vrouwelijke herkomst en sluiten daarom beter aan bij vrouwen.

De voortplanting van de mens is ingewikkeld. Voor bijna honderd procent is het krijgen van een kind een vrouwenzaak. Het kost de vrouw ongelooflijk veel energie om een kind op de wereld te zetten. Meer dan dat het een man kost. Voor de man is het een kwestie van ‚hit and run’. Plat gezegd: d’r op, d’r in, d’r uit, d’r af.

Er komt een moment waarop de vrouw niet meer vruchtbaar is. Je kunt je afvragen wat vanuit evolutionair oogpunt de functie van de niet-vruchtbare vrouw is, specifiek de oudere vrouw in dit geval.

De menopauze is op te vatten als een soort bezuiniging. Door dergelijke, slimme overlevingsmechanismen is de mens een succesnummer geworden. De homo sapiens heeft zich als soort verder ontwikkeld. Bepaalde veranderingen zijn er gekomen met een reden.

Mijn hypothese is dat samenlevingsvormen van oudsher een groot belang hebben bij de oudere vrouw die niet meer in staat is om een kind te baren. Wie een oud besje in de groep had, had een grotere kans om te overleven. Zo’n oude vrouw vormt een bron van kennis. Misschien wisten de jonkies in de groep nog niet goed welk voedsel gevaarlijk was om te verzamelen. De oudere vrouw wist dit wél. Door orale overlevering, een sterk punt van de vrouw, kon de groep dergelijke gevaren vermijden.

Cultuur wordt door middel van taal, liedjes en verhalen overgedragen. Oudere vrouwen zijn van oudsher leveranciers van dit soort kennis. Niet voor niets spreken we van moedertaal.

De antropologe en schrijfster Sarah Blaffer Hrdy beaamt het belang van de vrouw. Ze schrijft in haar boek „Een kind heeft vele moeders” hoe kinderen zich ontwikkelen door de socialisatie van vrouwen van verschillende leeftijden binnen de groep waarin ze opgroeien.

Persoonlijk zie ik de overgang niet als een belemmering of een vervelend iets. Er zijn natuurlijk veel vrouwen die er vreselijk last van hebben. Zonder dat te bagatelliseren, is het denk ik belangrijk dat we proberen de overgang positief te labelen.

Er zijn leuke bijkomstigheden van de overgang. Een oudere vrouw voelt zich automatisch aangetrokken tot kleine kinderen. Dat is biologisch en instinctief ingegeven. Door het contact met een kind maakt een vrouw het hormoon oxytocine aan. Dat stofje geeft een plezierig gevoel en spoort aan tot het zorgen voor een kind. Bijvoorbeeld het kleinkind van de vrouw; haar eigen nageslacht dat haar genen draagt.De meeste klachten, of die nu gerelateerd zijn aan de overgang, of voortkomen door andere veranderingen als gevolg van ouderdom, of een mens al overkomen op jonge leeftijd, zijn te verhelpen door zich voldoende lichamelijk in te spannen. Je moet altijd blijven bewegen tijdens de je leven. Dat is heel belangrijk voor zowel het fysiek als mentaal welbevinden.

Persoonlijk vind ik het mooie van ouder worden dat ik me niet meer gek laat maken. Ik vind het ook niet meer erg dat ik niet meer als hardste loopt. Hoewel, toegegeven, toen ik op een gegeven moment op de fiets regelmatig door grijze koppies voorbij werd gesjeesd, schrok ik wel. Waarom waren die andere ouderen sneller dan ik? Toen ik ontdekte dat al die ouderen op elektrische fietsen reden, moest ik natuurlijk wel lachen!

Vaak vindt er bij het ouder worden een karakterverscherping plaats. Wie al relaxed was, wordt meer relaxed en omgekeerd. Dat ouderen wijzer zijn, is misschien gemeengoed, maar daarmee zeker geen onzin. Als oudere heb ik geen moeite met mijn leeftijd. Ik ben blij met wat ik heb en accepteer mezelf zoals ik ben.”

Fotografie: Werry Crone

Tekst & vertaling: Rachel Visscher

 

The meaning of the elderly woman.

Yolande Wiersma, retired geriatrician 

„Let’s get it over with: there are differences between men and women. Men are physically stronger than women, women are tougher. Women are able to survive longer in a difficult situation. This can be explained by biology. The mitochondria in cells are always of female descent. Therefore, they connect better to women. 

Human reproduction is complicated. Having a baby is almost entirely up to a woman. Giving birth extracts a lot of energy of a woman. To phrase it simply: for a man reproduction it a matter of „hit-and-run”. 

There will be a moment in a woman’s life when she is no longer fertile. In relation to this, an interesting question is: what is the purpose of a woman that is not fertile anymore, specifically the older woman, seen from an evolutionary point of view? 

Answering this question, I would say that menopause can be considered as a kind of economic saving. Due to this kind of smart survival mechanisms humans have become a successful species. These kind of biological changes have developed for a reason. My hypothesis is that societies have an interest in older women that are no longer able to give birth. A group that included a gammer increased their chances of survival. An old woman is a source of wisdom. Perhaps the younger people in the group did not have enough knowledge of food that was dangerous for them to collect. The older woman did know these sorts of things. By oral tradition, a strong asset of most women, dangerous situations could be prevented. Members of the group would be warned and were given proper advice. 

Culture is transmitted through language, songs and stories. Women are historically the carriers of such knowledge. It is not without reason that one speaks of a mother language. 

The anthropologist and writer Sarah Blaffer Hrdy affirms this idea. She writes in her book „A child has many mothers” how children throughout time have socialized by the different women of the group they were part of. 

Personally, I do not consider menopause an impediment or a hassle. There are of course many women that are burdened by it. I do take their complaints very seriously. However, it would be good to try to see menopause as a positive change in one’s life. There are for instance many positive effects caused by this biological transition. Women in menopause are instantly attracted to young children. That is a biological fact, spurred by instinct. By connecting to a child, a woman produces oxytocin. This chemical arouses a pleasurable feeling that stimulates a woman to take care of a baby. The baby the woman is attracted to can be her grandchild; a child, therefore, that carries her own genes. 

Most medical complaints, connected to menopause or stirred in general by an older age – or even the ones that burden people at a younger age – can be prevented by physical activity. One should always try to be physically active during one’s lifetime. That is very important for having a healthy body and mind. 

Personally I like a couple of things about becoming older. For instance the ease with which I take things. I do not mind that I am not the fastest anymore. Although, I have to admit, some time ago I noticed how many older people were passing me by on my bike. I was disturbed. Why were all these people of my own age faster than I was? When I discovered that they were all riding electric bikes, I was very amused! 

Often one’s character becomes more profound when one gets older. For instance, people who have always been relaxed, become even more relaxed. Old people are regarded as wiser. This might be a given fact, but it is nonetheless true. Being an older person myself, I can only express that my age doesn’t bother me. I am happy with the things I have got and I accept myself completely for who I am.” 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *